Waarom grijpen we toch altijd naar eten, als we niet lekker in ons vel zitten? Waarom kan mijn klant niet gewoon even mediteren, of een warm bad nemen, om zichzelf gerust te stellen? Ontdek hier hoe je jouw klant kan helpen om emotie eten de baas te worden!
Voeding is natuurlijk een primaire manier om onszelf gerust te stellen: als baby's voelden we ons veilig in de armen van onze moeder (of vader), als we gevoed werden.
Het is dus ook niet zo gek dat ons brein eten linkt aan een gevoel van veiligheid. Aan rust of vrede. Er zijn meerdere studies die laten zien hoe wij als mensen eten direct associëren met gevoelens van rust en comfort.
Maar hoe leer je jouw klant dan om zichzelf gerust te stellen, zonder altijd maar afhankelijk te zijn van eten?
1. Verander hoe jouw klant tegen zichzelf praat
Zelfcompassie is een essentiële vaardigheid die je jouw klant wil leren.
Want stel je eens voor dat je een fout maakt op jouw werk, en dat jouw baas jou hierover streng toespreekt. Vaak hebben we dan direct de neiging om hier ook nog eens een hele vloedgolf aan negatieve kritiek aan toe te voegen in ons hoofd:
"Zie je wel, ik ben ook niet slim genoeg voor deze baan." "Hoe had je dit kunnen laten gebeuren?!
Als de preek van jouw baas je al een rotgevoel gaf, dan zorgt deze zelfkritiek er alleen maar voor dat dat gevoel wordt uitvergroot. En als je je behoorlijk schaamt, dan heb je direct de neiging om jezelf gerust te willen stellen met eten. Iets, wat die negatieve emoties even tijdelijk verzacht of ze naar de achtergrond brengt.
Dit werkt natuurlijk net zo, als jouw cliënt zichzelf vermanend toespreekt over een eetbui:
Ze voelt zich al rot omdat ze zoveel heeft gegeten. Ze spreekt zichzelf vermanend toe, en voelt zich alleen nog maar rotter. En zo ontstaat er nog meer noodzaak om snel een pleister op al die negatieve gevoelens te plakken, in de vorm van eten.
Leer jouw klant hoe ze zichzelf kan bijstaan, en kan toespreken op een helpende manier:
"Het is ook niet makkelijk om een fout te maken. Maar fouten maken is menselijk. Je kunt ervan leren, zodat je de fout in het vervolg kunt voorkomen."
"Jeetje, blijkbaar gebeurde er iets wat jou aanzette tot een eetbui. Wat gebeurde er eigenlijk op dat moment? Waar had je eigenlijk behoefte aan op dat moment? En hoe kan je hierin lief zijn voor jezelf?"
Hoe vriendelijker we zijn voor onszelf, hoe beter we ons voelen!
2. Benadruk dat het oké is dat er soms negatieve gedachten zijn
We hebben allemaal weleens slechte dagen. En de manier waarop we gedurende de dag tegen onszelf praten beïnvloedt hoe we ons voelen, en daarmee ook wat we vervolgens eten.
Als jouw klant vaak kritische of niet-helpende gedachtes heeft over zichzelf, vertel haar dan dat het lastig is om deze "uit te schakelen" of weg te denken. Zo werkt het menselijke brein nou eenmaal niet.
Het belangrijkste is dat jouw klant gaat opmerken hoe ze vervolgens reageert op die kritische gedachtes: kan ze erkennen dat het slechts een gedachte is, in haar hoofd? En dat het oké is wat ze denkt of ervaart?
"Ik maak me zorgen over mijn werk, en dat is oké." "Ik ben bang om teveel te eten, en dat is oké. Dat is menselijk."
Door te accepteren wat er is, creëert jouw klant ruimte om nieuwsgierig te zijn over hoe ze eigenlijk werkt en wat ze precies nodig heeft.
3. Leer jouw klant om zichzelf bij te staan, zoals ze dat doet bij haar kinderen of beste vriendin
Als jouw beste vriendin een overdaad aan ijs of pizza heeft gegeten en zich rot voelt, dan zeg je ook niet tegen haar. "Goh, ik kan écht niet geloven dat je die hele pizza naar binnen hebt gewerkt! Je bent echt zwak. Vindt je het gek dat je zo dik bent!"
En toch, zeggen we dit soort dingen maar al te vaak tegen onszelf.
Wat we wél zeggen tegen onze kinderen of de mensen die we liefhebben is: "wees eens niet zo streng voor jezelf. Het is oké, het komt allemaal wel goed." Je slaat misschien een arm om ze heen, geeft ze een kus, een knuffel of een lekkere kop warme thee.
Onderzoek samen met jouw klant hoe haar zelfpraat zou klinken als ze tegen zichzelf zou praten net zoals ze dat doet tegen de mensen om wie ze geeft. Door haar te helpen een bubbel te creëren van zelfacceptatie en veiligheid, voelt ze zich niet alleen stukken beter, maar voorkomt ze ook die neiging om negatieve gevoelens weg te eten!
Emotie eten is vaak niet het grote probleem
Ik krijg iedere week wel een keer de vraag: hoe help ik mijn klant emotie eten de baas te worden? Vandaar dat het hoog tijd was om deze tips met je te delen!
Maar ik wil je nog wel iets anders meegeven over emotie eten.
Vaak geloven we dat het feit dat we onze gevoelens dempen met eten, het grootste probleem is. En dat we dat vooral onder controle moeten krijgen. Uit angst voor gewichtstoename. Maar kort gezegd is het aanpakken van emotie eten geen manier om gewicht te verliezen.
Natuurlijk, soms kunnen mensen weleens gewicht verliezen als ze leren hoe ze op andere manier kunnen omgaan met hun emoties. Maar voorgoed stoppen met emotie eten (alsof dat iets is wat überhaupt helemaal mogelijk is), zal niet automatisch leiden tot gewichtsverlies.
Sterker nog, het zorgt er vaak voor dat we vast blijven zitten in een vicieuze cirkel van afvallen en aankomen.
Emotie eten is ons ingebouwde coping mechanisme
Emotie eten is vaak onze eerste en meest toegankelijke manier van omgaan met onze emoties, en hij is vaak ook redelijk effectief als het gaat om ons afleiden van onze pijn. Als we ons focussen op de smaak in onze mond, hoeven we even niet te dealen met onze problemen: met datgene waarover we ons zorgen maken, of het verdriet dat we voelen.
Emotie eten is daarom écht niet zo ontzettend ongezond: je hoeft je er absoluut niet schuldig over te voelen. (En nee, je bent ook niet zwak, als het weleens gebeurt.)
Het is immers een effectieve manier om om te gaan met onze gevoelens. En het is doorgaans niet de reden waarom we zo'n chaotische relatie met eten creëren. Of, waarom we soms het idee hebben dat we niet meer te stoppen zijn rondom lekker eten.
Emotie eten is dikwijls een reactie op voedselrestrictie
Emotie eten is namelijk ook een reactie op voedselrestrictie: zolang jouw lijf het idee krijgt dat het niet genoeg (of bepaalde voedingsstoffen niet) binnen krijgt, zal je jouw neiging om (door) te eten soms ervaren als iets wat oncontroleerbaar is.
Proberen om te "stoppen met emotie eten", werkt daarom vaak averechts, en kan leiden tot flinke eetbuien, helemaal als je de onderliggende biologische en psychologische oorzaken niet onderzoekt.
Want vaak uit dat alleen maar in extra eet-regels en restricties, die ervoor zorgen dat je in die eeuwige vicieuze dieetcyclus blijft steken. Het maakt voeding ook de perfecte afleiding of beloning. Hoe minder je jezelf iets lekkers gunt op reguliere momenten, hoe meer je in momenten van stress of verdriet zult redeneren:
"Ja maar, nu heb ik écht wel iets lekkers verdiend."
(Alsof dat verboden fruit opeens extra krachten heeft om je een goed gevoel te geven!)
Emotie eten de baas met deze paradoxale tip: voorkom dat je je teveel zorgen maakt over emotie eten
Ik wil dus voorkomen dat je je teveel zorgen maakt met klanten over emotie eten. Iets lekkers eten is een vrij reguliere manier om om te gaan met emoties, die ons dikwijls met de paplepel wordt ingegoten. Proberen te “stoppen met emotie eten”, is eigenlijk een beetje alsof je jezelf jouw enige coping mechanisme probeert af te nemen.
Werkt dat? Nee. Want je voegt daarmee juist nog meer stress toe.
Wat gaat jouw klant dan wel helpen?
- Leren om weer contact te maken met jouw lijf.
- Haar lichaamssignalen leren herkennen.
- Leren om aan te voelen wanneer ze haar eigen grenzen over gaat, en hoe ze zichzelf op emotioneel vlak kan ondersteunen.
- Leren om ruimte te geven aan alle gevoelens, of het nu gaat om angst, boosheid, verdriet, verveling en stress, of om euforie, vreugde, genot en plezier.
Uiteindelijk, heeft stoppen met emotie eten dus helemaal niets te maken met het eten zelf.
Maar over leren om jezelf op emotioneel vlak bij te staan.
Over leren voelen.
En dat is niet altijd makkelijk, als je altijd hebt geleerd om jouw emoties te verstoppen of te onderdrukken. Maar wel, ontzettend waardevol.
Merk je dat jouw klanten het lastig vinden om emoties te voelen?
- Je merkt dat ze regelmatig eten uit stress, verveling, overprikkeling, angst of boosheid.
- Soms worden ze zelfs boos op zichzelf, omdat ze niet weten hoe ze met cravings om kunnen gaan.
- Ze hebben niets aan onzinnige adviezen als "ga een blokje lopen" om je af te leiden van jouw cravings.
- Ze zijn niet opgevoed door ouders die je leerden hoe je met emoties om moest gaan, dus zijn ze geneigd ze vooral ver weg te stoppen.
- Met vlagen voelen ze zich "blah" en als iemand vraagt hoe het met ze gaat, is het allemaal "wel prima". Ze maken eigenlijk weinig bewust mee van alles wat ze voelen, of het nu om fijne of minder fijne gevoelens gaat.
- Je weet dat ze meer levensgeluk zouden kunnen voelen, als ze daadwerkelijk meer ruimte zouden leren maken voor hun gevoel.
Dan is ons Emotie Eten Intensive programma er ook voor jou. Het leert je met welke interventies je jouw klanten kan helpen voelen, zodat ze minder hoeven weg te stoppen.
Referenties:
Adriaanse M. A., Prinsen S., de Witt Huberts J. C., de Ridder D. T. D., Evers C. (2016). ‘I ate too much so I must have been sad’: emotions as a confabulated reason for overeating. Appetite 103, 318–323.
Rosenbaum, D. L., & White, K. S. (2013). The Role of Anxiety in Binge Eating Behavior: A Critical Examination of Theory and Empirical Literature. Health psychology research, 1(2), e19. doi:10.4081/hpr.2013.e19
De psychologie van eetbuien
(voor diëtisten, voedings- en leefstijlcoaches)
