Je cliënt heeft net geluncht, maar is in haar hoofd alweer bezig met het avondeten. Ze denkt na over wat ze wel en niet mag eten, hoeveel calorieën ze vandaag al binnen heeft gekregen en of ze vanavond misschien toch weer naar de chocolade zal grijpen.

En het frustrerende? Hoe harder ze probeert om niet aan eten te denken, hoe meer ruimte het lijkt in te nemen.

Onderzoekers beschrijven dit als food noise: het zijn aanhoudende, ongewenste gedachten over eten die belastend kunnen zijn en dagelijkse keuzes kunnen verstoren. (Hayashi, et al. 2023)

En hoewel de term de afgelopen jaren steeds populairder is geworden, weten we eigenlijk nog verrassend weinig over de precieze oorzaken. Dit is, wat we er al wél over denken te weten.

Wat moet je als diëtist of voedingscoach weten over food noise?

In september 2026 verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Appetite een interessant onderzoek over food noise (Wylie, et al, 2026). Hierin bespreken de onderzoekers vijf verschillende theorieën die mogelijk kunnen verklaren waarom sommige mensen voortdurend aan eten denken.

En die inzichten zijn interessant voor jou als diëtist, leefstijlcoach of voedingscoach. Want wanneer jouw cliënt worstelt met food noise, is het belangrijk om verder te kijken dan alleen haar voedingspatroon.

Wat is food noise precies?

Natuurlijk denken we allemaal regelmatig aan eten. We krijgen honger, ruiken iets lekkers of verheugen ons op een etentje. Daar is helemaal niets mis mee. Maar bij food noise gaat het een stapje verder.

Het zijn aanhoudende, vaak ongewenste gedachten over eten die behoorlijk veel mentale ruimte in beslag kunnen nemen.

Onderzoekers (Hayashi et al., 2023) beschrijven food noise vanuit de manier waarop onze hersenen reageren op voedselprikkels. In 2025 formuleerden Dhurandhar en collega's een bredere definitie, waarbij ze vooral aandacht besteden aan het belastende karakter van voortdurende gedachten aan eten.

Denk bijvoorbeeld aan een cliënt die de hele dag bezig is met vragen als:

• Wat mag ik straks eten?
• Waarom heb ik nu alweer zin in iets lekkers?
• Heb ik vandaag niet veel te veel gegeten?
• Hoe voorkom ik dat ik vanavond weer ga snoepen?
• Waarom lukt het me niet om gewoon normaal met eten om te gaan?

Voor sommige cliënten is het alsof er voortdurend een radio op de achtergrond aanstaat. Een radio die zich uitsluitend bezighoudt met eten.

Het probleem is niet alleen dat deze gedachten vermoeiend zijn. Ze kunnen ook invloed hebben op de dagelijkse keuzes, de concentratie en het emotionele welzijn van je cliënt.

En misschien nog belangrijker: food noise kan ervoor zorgen dat iemand steeds minder vertrouwen krijgt in haar eigen eetgedrag.

Waarom heeft jouw cliënt zoveel gedachten over eten?

Wanneer een cliënt voortdurend bezig is met eten, ontstaat al snel de neiging om naar oplossingen te zoeken die haar meer controle geven. Een duidelijker voedingsschema, bijvoorbeeld. Of afspraken maken over wanneer ze wel en niet mag snoepen.

Maar wat als die voortdurende controlebehoefte onderdeel is van het probleem?

In een recente theoretische review (Wylie, et al. 2026) worden vijf mogelijke verklaringen voor food noise besproken. Wat goed is om te zeggen: dit onderzoek is geen bewijs dat deze vijf mechanismen daadwerkelijk food noise veroorzaken. Het biedt vooral een interessant kader om beter te begrijpen welke biologische en psychologische processen een rol zouden kunnen spelen.

En dat geeft ons als professionals waardevolle aanknopingspunten om verder te kijken dan alleen het eetgedrag.

1. Je cliënt eet mogelijk onvoldoende

Laten we beginnen bij de biologische kant van het verhaal: wanneer iemand structureel onvoldoende energie binnenkrijgt, kan het lichaam reageren door de aandacht voor eten te vergroten.

Dat is op zichzelf een heel nuttig mechanisme. Ons lichaam probeert er immers voor te zorgen dat we voldoende voedingsstoffen en energie binnenkrijgen.

Maar stel je eens voor dat jouw cliënt al jarenlang bezig is met afvallen. Ze slaat regelmatig maaltijden over, probeert zo weinig mogelijk te eten en gaat het liefst met een calorietekort naar bed. Het is dan niet vreemd als eten voortdurend haar aandacht trekt.

Dit mechanisme sluit aan bij de homeostatische theorie die Wylie et al. (2026) bespreken. Deze theorie gaat over de biologische processen waarmee ons lichaam de energiebalans probeert te reguleren.

Voor jou als professional betekent dit dat het belangrijk is om bij food noise eerst te onderzoeken of jouw cliënt wel voldoende en regelmatig eet. Want iemand leren omgaan met gedachten over eten heeft weinig zin wanneer het lichaam ondertussen voortdurend om energie vraagt.

Overigens betekent dit niet dat food noise altijd wordt veroorzaakt door onvoldoende eten. Ook mensen die voldoende eten, kunnen last hebben van aanhoudende gedachten over voedsel.

2. De hersenen van je cliënt reageren op voedselprikkels 

Je kent vast wel een cliënt die vertelt dat ze eigenlijk helemaal geen trek heeft, totdat ze 's avonds op de bank gaat zitten. Zodra de televisie aangaat, beginnen de gedachten aan chocolade.

Dit kan te maken hebben met wat onderzoekers food cue reactivity noemen: de manier waarop onze hersenen reageren op prikkels die met eten samenhangen.

Die prikkels kunnen van buitenaf komen. Denk aan de geur van versgebakken brood, een reclame voor ijs of de snoepla op kantoor.

Maar ze kunnen ook voortkomen uit eerdere ervaringen. Wanneer jouw cliënt bijvoorbeeld jarenlang iedere avond chocolade heeft gegeten tijdens het televisiekijken, kunnen haar hersenen een sterke verbinding hebben gelegd tussen deze twee gebeurtenissen. Het televisiekijken wordt dan een prikkel die gedachten aan chocolade oproept.

Met deze psychologische oefeningen, ga je hier samen met de klant inzicht in krijgen en kun je deze helpen om patronen te doorbreken.

Hayashi et al. (2023) beschreven food noise aanvankelijk vanuit dit mechanisme. Later onderzoek laat echter zien dat voedselprikkels waarschijnlijk niet de enige verklaring vormen. Sommige mensen ervaren immers ook food noise wanneer er helemaal geen eten in de buurt is.

3. Eten is een belangrijke vorm van beloning geworden

Een andere theorie die Wylie et al. (2026) bespreken, gaat over de beloningssystemen in onze hersenen.

Eten kan een bijzonder prettige ervaring zijn. Bovendien kunnen onze hersenen leren om bepaalde voedingsmiddelen te koppelen aan ontspanning, troost of plezier. Denk aan die cliënt die na een stressvolle werkdag voortdurend bezig is met het moment waarop ze eindelijk op de bank kan ploffen met een zak chips.

Ze verheugt zich niet alleen op de smaak van de chips, maar ook op het moment van ontspanning dat daarmee verbonden is.

De verwachting van die beloning kan ervoor zorgen dat haar gedachten steeds opnieuw naar het eten afdwalen.

Wylie en collega's onderzoeken dit vanuit bestaande theorieën over voedselverslaving. Dat betekent overigens niet dat food noise hetzelfde is als een voedselverslaving of dat iedere cliënt met food noise verslaafd is aan eten. Het laat vooral zien dat het belonende karakter van eten mogelijk een rol speelt bij het ontstaan en aanhouden van voedselgerelateerde gedachten.

Als professional kun je daarom onderzoeken welke functie eten voor je cliënt heeft gekregen.

• Is het een manier om te ontspannen? 
• Om verveling te verdrijven?
• Om zichzelf te belonen na een zware dag?
• En misschien nog belangrijker: welke andere manieren heeft jouw cliënt om met diezelfde behoeften om te gaan?

4. Hoe harder je cliënt probeert om niet aan eten te denken, hoe meer ze eraan denkt

5. Je cliënt heeft moeite om gedachten aan eten naar de achtergrond te verplaatsen

Hoe kun je jouw cliënt helpen als deze te maken heeft met food noise?

Wat deze verschillende theorieën vooral duidelijk maken, is dat food noise waarschijnlijk niet voor iedereen dezelfde oorzaak heeft.

De ene cliënt is mogelijk voortdurend met eten bezig omdat ze structureel onvoldoende eet. Bij een andere cliënt spelen aangeleerde gewoontes, beloningsmechanismen of gedachteonderdrukking misschien een grotere rol.

En vaak kunnen verschillende processen tegelijkertijd aanwezig zijn.

Daar komt nog iets belangrijks bij: de relatie die jouw cliënt met haar lichaam heeft.

Stel je voor dat jouw cliënt ontzettend bang is om aan te komen. Ze schaamte zich voor haar lichaam, weegt zichzelf dagelijks en beoordeelt haar eetgedrag voortdurend vanuit de vraag of het haar zal helpen om af te vallen.

Dan is het begrijpelijk dat eten een belangrijk onderwerp in haar gedachten blijft.

Het controleren van haar eetgedrag is voor haar immers niet zomaar een gewoonte. Het is mogelijk ook een manier geworden om met de angst voor gewichtstoename om te gaan.

En juist daarom is het zo belangrijk om bij aanhoudende food noise niet uitsluitend naar het voedingspatroon te kijken. Ook het lichaamsbeeld, de angst voor gewichtstoename en de psychologische functie van eetregels verdienen aandacht.

Wil je jouw cliënten beter helpen met de psychologie achter hun eetgedrag?

Je hebt je cliënt inmiddels ontzettend veel goede voedingsadviezen gegeven, maar toch blijft ze worstelen met eetbuien, hardnekkige snoeppatronen of voortdurende gedachten aan eten? En je merkt dat je met uitsluitend voedingskennis niet verder komt?

Dat is helemaal niet gek. Want weten wát gezond eten is en begrijpen waarom het zo moeilijk is om het eetgedrag te veranderen, zijn twee heel verschillende dingen.

In mijn gratis masterclass De psychologie van eetbuien neem ik je als diëtist, leefstijlcoach of voedingscoach mee in de psychologische processen die een rol kunnen spelen bij hardnekkige eetpatronen.

Je ontdekt waarom cliënten blijven vastlopen ondanks alle kennis die ze inmiddels hebben opgedaan, welke processen hun eetgedrag beïnvloeden en waarom simpelweg adviseren om beter naar het lichaam te luisteren niet altijd voldoende is.

Zodat jij tijdens je volgende klantgesprek verder kunt kijken dan alleen het voedingspatroon en meer inzicht krijgt in wat jouw cliënt daadwerkelijk nodig heeft.

Referenties

de Vere Hunt, I., Ramirez-Posada, M., Babu, C. S., Brown-Johnson, C., Linos, E., & Rodriguez, F. (2026). Patient experiences with GLP-1 receptor agonists. JAMA Network Open, 9(6), Article e2616951. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2026.16951

Dhurandhar, E. J., Maki, K. C., Dhurandhar, N. V., Kyle, T. K., Yurkow, S., Hawkins, M. A. W., Agley, J., Ho, E. H., Cheskin, L. J., Sørensen, T. I. A., Wang, X. R., & Allison, D. B. (2025). Food noise: Definition, measurement, and future research directions. Nutrition & Diabetes, 15, Article 30. https://doi.org/10.1038/s41387-025-00382-x

Diktas, H. E., Cardel, M. I., Foster, G. D., LeBlanc, M. M., Dickinson, S. L., Ables, E. M., Chen, X., Nathan, R., Shapiro, D., & Martin, C. K. (2025). Development and validation of the Food Noise Questionnaire. Obesity, 33(2), 289–297. https://doi.org/10.1002/oby.24216

Hayashi, D., Edwards, C., Emond, J. A., Gilbert-Diamond, D., Butt, M., Rigby, A., & Masterson, T. D. (2023). What is food noise? A conceptual model of food cue reactivity. Nutrients, 15(22), Article 4809. https://doi.org/10.3390/nu15224809

Wylie, F., Mahmut, M. K., Francis, H. M., Davidson, T., & Stevenson, R. J. (2026). Food noise: A theoretical review. Appetite. Advance online publication.